Dronevliegen

Drone-gids · Natura 2000

Mag je met een drone vliegen in Natura 2000?

Nederland heeft ruim 160 Natura 2000-gebieden, van de Veluwe tot de Waddenzee. Wat mag je daar met een drone? En waarom maakt buiten het broedseizoen het niet vrij?

Kort antwoord

In beginsel niet zonder vergunning, het hele jaar door. Eerst kijk je in het beheerplan van het gebied. Staat dronevliegen daar niet in, dan heb je een omgevingsvergunning nodig van de provincie of Rijkswaterstaat. Wat vaak wel kan: opstijgen buiten de grens en daar blijven.

Het stroomschemaWaarom het broedseizoen niet telt

Door Maarten van Apeldoorn, dronefotograaf sinds 2018 · bijgewerkt 22-11-2026

Kwelder met kronkelende geulen op de Boschplaat, Terschelling, vanuit een vliegtuig
De Boschplaat op Terschelling, midden in Natura 2000. Met een drone vlieg je hier niet; deze foto maakte ik in augustus 2024 vanuit een vliegtuigje.

Wat wel geldt

Mag ik hier vliegen? In drie vragen

Zo loop ik het zelf na voor een workshop bij een natuurgebied. Het begint altijd bij de kaart en het beheerplan, nooit bij het seizoen.

  • De voortouwnemer is de overheid die het beheerplan maakt: meestal de provincie, bij de grote wateren Rijkswaterstaat. Bij de Veluwe is dat Gelderland. Zij geven ook de vergunning.
  • De vergunning heet sinds 1 januari 2024 een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit (Omgevingswet). Daarvoor was het een vergunning onder de Wet natuurbescherming.
  • De eigenaar van je startplek moet het daarnaast goed vinden. Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten hebben eigen regels voor drones op hun terrein.
1

Ligt je startplek of je vliegroute in of boven Natura 2000?

Dronekaart, laag Natura 2000, of natura2000.nl.

Nee

Natura 2000 speelt niet. Wel de gewone regels: geozones, UDP, afstand tot mensen. En verstoor geen vogels: dat is overal verboden.

Ja
2

Wat zeggen het beheerplan en een eventueel toegangsbeperkingsbesluit over drones?

Het beheerplan staat bij het gebied op natura2000.nl. Een toegangsbeperkingsbesluit is er bijvoorbeeld voor de Waddenzee en de Deltawateren.

Verboden

Niet vliegen. Ook niet buiten het broedseizoen.

Staat er niet in, of vergunningplichtig

Omgevingsvergunning aanvragen bij de voortouwnemer, meestal de provincie. Reken op 8 weken. Zonder vergunning: niet vliegen.

Mag, onder voorwaarden

Houd je aan plek, periode en hoogte uit het plan.

3

Mag je opstijgen waar je staat?

Toestemming van de eigenaar of beheerder: Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, het waterschap, een boer of een bewoner.

Nee

Kies een andere startplek, of vraag het eerst.

Ja

Vliegen. Met de gewone regels, kort, en met afstand tot dieren. Reageren vogels, dan ga je weg.

Liever geen vergunning? Stijg op buiten de grens en blijf er met de drone ook buiten. Dan speelt stap 2 niet.

Wat handig lijkt

Het stroomschema dat je niets toestaat

In 2019 liet Rijkswaterstaat een handleiding maken over drones boven Natura 2000. Daarin staan twee stroomschema's: één voor professionals en één voor recreatieve vliegers. Wie dat tweede schema volgt, komt al snel uit bij een groen blok: risico op overtreding nihil. Eén korte vlucht? Groen. Buiten het broedseizoen en geen slaapplaatsen in de buurt? Ook groen.

Dat zou handig zijn. Helaas geldt het niet als toestemming. Het schema is geschreven voor ambtenaren die een vergunning beoordelen. De handleiding zegt zelf dat je er geen rechten aan kunt ontlenen, en dat vliegen op grond van een laag risico op eigen risico is.

Waarom je er niet op kunt vliegen

  • Het beheerplan gaat voor. Het schema is alleen bedoeld voor gebieden waar het beheerplan niets over drones zegt. Ook dan blijft de hoofdregel staan: in beginsel een vergunning aanvragen.
  • Een fotovlucht is geen nestcontrole. Kort betekent in het schema 3 tot 6 minuten, één vlucht, met een vast vliegplan en vanaf het pad. Een vlucht voor mooie beelden duurt langer, en je past je plan ter plekke aan.
  • Het eindigt vaak oranje. Wie niet direct groen krijgt, komt uit bij de vraag of de dieren kunnen uitwijken naar een even goede plek. Dat kan alleen een ecoloog beoordelen, niet jij vanaf het pad.
  • Het gaat maar over één wet. Het schema toetst alleen de bescherming van het gebied onder de Wet natuurbescherming, die sinds 2024 is opgegaan in de Omgevingswet. De bescherming van soorten, het Natuurnetwerk Nederland, provinciale weidevogel- en ganzengebieden, toegangsbeperkingsbesluiten en de eigenaar van het terrein staan er niet in.

Hoe vaak en hoe lang vlieg je?

Eén vlucht, 3 tot 6 minuten

Risico op overtreding nihil

Vaker of langer

In wat voor gebied, met een vast vliegplan?

Habitatrichtlijn

Rustplaatsen van zeehonden gemeden? Ja: geen risico. Nee: verder ↓

Vogelrichtlijn

Vlieg je in het broedseizoen (ca. 1 maart tot 15 augustus) of de ganzenwinter (oktober tot en met maart)? Ja: verder ↓ Nee: hoogwatervluchtplaatsen en slaapplaatsen gemeden? Dan risico nihil.

Allebei

Beide paden doorlopen.

Verstoring mogelijk. Kunnen de dieren uitwijken naar een even goede plek in het gebied?

Ja

Risico nihil

Nee

Effecten niet uit te sluiten: nadere beoordeling door een ecoloog

Nagetekend naar het stroomschema recreatief dronegebruik in de Handleiding drones boven Natura 2000-gebieden (Bureau Waardenburg voor Rijkswaterstaat, 2019), paragraaf 6.2.4. Ingekort; de woorden zijn van mij.

Buiten het broedseizoen?

Wanneer is het dan wel rustig?

Het idee buiten het broedseizoen mag het komt uit precies dit soort schema's. Maar kijk wat het schema zelf rekent voor een vogelrichtlijngebied: het broedseizoen van ongeveer 1 maart tot 15 augustus, en de winter voor ganzen en zwanen van oktober tot en met maart.

Leg je die naast elkaar, dan blijft er van het hele jaar zo'n zes weken over: de tweede helft van augustus en september. En ook dan geldt nog steeds de vergunningplicht. Het seizoen verandert de regel niet, alleen hoe groot de kans is dat je dieren verstoort.

Daarbij: het broedseizoen heeft geen vaste data. Het verschilt per soort en per jaar. De omgevingsdienst van Noord-Holland Noord zegt daarom dat er geen vaste periode voor te geven is.

Een vogelrichtlijngebied door het jaar
janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec
Broed­seizoenneeneejajajajajajaneeneeneenee
Ganzen­winterjajajaneeneeneeneeneeneejajaja
Wat overblijftrustigrustig

Volgens de Handleiding drones boven Natura 2000-gebieden (2019), paragraaf 6.2.5. Half gevuld: half augustus. Buiten Natura 2000 geldt het broedseizoen ook: vogels verstoren is overal verboden.

Toch mooie natuurbeelden

Zo vlieg je bij natuur zonder vergunning

  • Zoek het randje op. Net buiten de grens van een gebied kan het vaak wel. Van 60 tot 120 meter hoogte zie je het gebied toch liggen, zonder erboven te komen.
  • Kijk naar de uitsparingen. Woonhuizen en erven horen vaak niet bij het natuurgebied, ook als ze er middenin liggen. Met toestemming van de bewoner kun je daar soms opstijgen. Je blijft dan wel boven het erf.
  • Kies natuur zonder Natura 2000. Veel mooie polders, uiterwaarden en bossen zijn geen Natura 2000-gebied. Let dan nog wel op weidevogels in het voorjaar.
  • Gaan dieren onrustig doen, ga dan weg. Vogels die opvliegen of gaan roepen, zijn al verstoord. Dat is ook buiten Natura 2000 niet de bedoeling.
Luchtfoto van een molen aan het water bij zonsondergang, gemaakt met een drone
Vanaf het randje: net buiten de grens van een Natura 2000-gebied.
Water, riet en wandelpaden recht van boven, als een kaart
Riet en water van boven. In het voorjaar broeden hier vogels: dan vlieg ik er niet laag overheen.

Samen oefenen

Je eigen plek nagaan in de workshop

In de workshop dronevliegen zoeken we samen uit waar je in jouw omgeving wel kunt vliegen: we lezen de dronekaart, zoeken de grens van het natuurgebied op en kijken in het beheerplan. Ik gaf workshops aan de rand van de Veluwe, bij Hoog Soeren, vanaf een plek net buiten het gebied. Alles over de kaart en de andere zones staat op Waar mag je vliegen.

WhatsApp voor een datumGeef als kadobon

Twijfel je wat bij jou past? Doe de intake: 6 vragen, 1 minuut

Maarten legt een deelnemer de controller van de drone uit (foto: Jytte Bekkers, Hoog Soeren)Foto: Jytte Bekkers

Veelgestelde vragen

Vragen over drones en Natura 2000

Mag je met een drone vliegen in een Natura 2000-gebied?

In beginsel niet zonder vergunning. Kijk eerst in het beheerplan van het gebied: daar staat of dronevliegen verboden is, onder voorwaarden mag of vergunningplichtig is. Staat het er niet in, dan heb je een omgevingsvergunning nodig voor een Natura 2000-activiteit, bij de voortouwnemer: meestal de provincie, bij de grote wateren Rijkswaterstaat. Daarnaast heb je toestemming nodig van de eigenaar van je startplek.

Mag ik buiten het broedseizoen wel in Natura 2000 vliegen?

Nee, dat maakt het niet vrij. Het broedseizoen is maar één van de redenen waarom een gebied beschermd is. In vogelrichtlijngebieden telt ook de winter, als ganzen en zwanen er rusten en eten, van oktober tot en met maart. Andere gebieden zijn er voor zeehonden, vleermuizen of planten. De vergunningplicht geldt het hele jaar, tenzij het beheerplan iets anders zegt.

Mag ik vanaf de rand over een Natura 2000-gebied vliegen?

Nee. Het gaat om waar de drone vliegt en wat hij daar verstoort, niet om waar jij staat. Vanaf de rand opstijgen en buiten de grens blijven kan wel, en dat levert vaak mooie beelden op: van iets hoger zie je het gebied toch liggen.

Hoe zie ik of een plek in Natura 2000 ligt?

Op de dronekaart: zet de laag Natura 2000 aan. Op natura2000.nl vind je per gebied de grens, de voortouwnemer en het beheerplan. Woonhuizen en erven binnen de grens horen er vaak niet bij.

Helpt het als ik hoog vlieg?

Voor de regels niet: de vergunningplicht hangt niet af van de hoogte. Voor de dieren wel een beetje. Onderzoek in de handleiding van Rijkswaterstaat zag nog reacties bij vogels tot 50 à 60 meter. Hoger vliegen maakt de kans op verstoring kleiner, maar niet nul.

Hoe lang duurt een vergunning?

Een omgevingsvergunning volgt meestal de gewone procedure: de provincie beslist binnen 8 weken en kan dat met 6 weken verlengen. Vraag hem dus ruim van tevoren aan, met een duidelijk vliegplan: waar, wanneer, hoe hoog, hoe lang en waarvoor.

Bronnen

S.K. Jeninga en R.E. van der Vliet, Handleiding drones boven Natura 2000-gebieden (Bureau Waardenburg voor Rijkswaterstaat, 2019): de stroomschema's in hoofdstuk 6, de checklist in hoofdstuk 7. Omgevingsvergunning: IPLO, Omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit (artikel 5.1, eerste lid, onder e, Omgevingswet). Gebieden, voortouwnemers en beheerplannen: natura2000.nl. Een voorbeeld van een gebied waar het zonder vergunning verboden is: Nationaal Park Dwingelderveld. Dit is geen juridisch advies: bij twijfel beslist de voortouwnemer.