Naslagwerk dronevliegen: checklist, regels en fototips

Locatie

Bekijk waar je mag vliegen op de AERET-kaart of in de GoDrone-app (iOS, Android). Op Waar mag je vliegen zoek je je eigen woonplaats direct op.

AERET: met de Drone PreFlight Basic krijg je een digitale dronekaart die helpt te beslissen waar je veilig kunt vliegen, in de categorie Open (A1/A3 en A2) en Specific. Bekijk ook de NOTAM's (Notice to Airmen, tijdelijke meldingen voor het luchtruim).

GoDrone gebruik ik zelf niet, vanwege de matige informatie en bediening. Misschien is het inmiddels beter, dus proberen kan geen kwaad.

Directe omgeving

Houd afstand bij het opstijgen en vlieg niet over groepen mensen, en ook niet boven wegen van 80 tot 120 km/u, spoorwegen, havens en vitale infrastructuur.

Let op mensen, vliegverkeer, vogels, gebouwen, kabels, heuvels en andere obstakels: voor de veiligheid, het zicht (Visual Line of Sight, VLOS) en de ontvangst. Verkennen kan vooraf met Google Maps en Street View.

Weer

Temperatuur, wind, regen, vocht en mist.

• Regen en temperatuur: Buienalarm (iOS, Android)
• Alles samen, met wind, temperatuur, zicht, wolkendek en het aantal satellieten: UAV Forecast (iOS, Android of de website)
• Mist voorspellen, ook fotografisch heel mooi: Clear Outside (iOS, Android of de website)

Jezelf

• Scherp en nuchter. Let op: medicijnen kunnen invloed hebben.
• WA-verzekerd, met dekking voor schade door een drone. De meeste verzekeringen hebben dit.

De drone zelf

Als voorbeeld de DJI Mini 3 Pro; kijk voor jouw drone in de specificaties van DJI.

• Controleer de propellers en neem een schroevendraaier mee.
• Kijk of er beschadigingen zijn.
• Laad de batterijen op, ook die van de controller. Zijn er opgezwollen batterijen?
• Werktemperatuur van de Mini 3 Pro: -10 tot 40 °C. Bij de uitersten gaat de batterij minder lang mee. Opladen tussen 5 en 40 °C.
• Maximale windweerstand: 10,7 m/s (windkracht 5). De drone vliegt tegen de wind in om op zijn plek te blijven, dus de batterij is sneller leeg.
• Maximale hoogte boven zeeniveau: 4 km. Hoger is de lucht ijler, dus moet de drone meer lucht verplaatsen en gaat de batterij minder lang mee.

Alle specificaties van de Mini 3 Pro

Instellingen in de app

• Firmware bijgewerkt: drone, controller, batterijen en app.
• RTH-hoogte (Return to Home): liefst hoger dan het hoogste gebouw of de hoogste heuvel. Pas op in de bergen, zeker met wind.
• Obstakeldetectie aan. De Mini 3 Pro heeft sensoren voor, achter en onder, maar ze staan uit in Sport-modus. Er zijn geen sensoren opzij, dus pas op bij zijwaartse bewegingen. Kijk eerst en test zo nodig, bijvoorbeeld bij een cirkel om een onderwerp (voorbeeldvideo). Met het middenraster aan en de camera recht vooruit (0 graden) zie je hoe hoog de objecten om je heen zijn.
• Hulplijnen, diagonalen of raster aan, als je dat prettig vindt.
• Foto: jpg, raw, AEB, Auto, Pro, Burst.
• Video: formaat h264, h265 of raw; kleurprofiel normaal of D-Cinelike.

In 2022 was ik in India en Nepal. Bij de Taj Mahal mocht ik niet vliegen. Ik stond op veilige en toegestane afstand, maar de eigenaar van het hostel waar ik sliep hield me tegen. Better safe than sorry.

1. Opstijgen en landen (eigendomsrecht, Burgerlijk Wetboek)

• Start en finish op de grond: een vlucht speelt zich af in de lucht, maar begint en eindigt altijd op de grond.
• Terreinbeheer: zodra je opstijgt of landt op een dijk, sluiseiland, wegberm, viaduct, havenhoofd of uiterwaard die het Rijk beheert, sta je op terrein van RWS.
• Privaatrechtelijk bevoegd: als eigenaar of beheerder mag RWS (Boek 5 Burgerlijk Wetboek) bepalen wie zijn percelen betreedt en wat daar gebeurt.

2. Vitale infrastructuur (Omgevingswet, Bal, wegen- en scheepvaartwetten)

• Waterstaatswerken: onder de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) zijn bruggen, stuwen, stormvloedkeringen, sluizen en dijken waterstaatswerken, met beperkingengebieden eromheen.
• Snelwegen: een laag vliegende of stilhangende drone kan weggebruikers afleiden (artikel 5 Wegenverkeerswet 1994).
• Vaarwegen: boven drukke vaarroutes en beweegbare bruggen kan een drone de scheepvaart hinderen of lichtsignalen verstoren (Binnenvaartpolitiereglement).
• Direct gevaar: een crash op een snelweg, stroomkabel of openstaande sluis is meteen gevaarlijk voor anderen. RWS grijpt in als beheerder van het netwerk.

3. Bouwprojecten en werklocaties (Arbowet)

• Verantwoordelijkheid: bij dijkversterkingen, asfaltwerk, brugrenovaties of baggerwerk met RWS als opdrachtgever gelden de Arbowet en het Bouwprocesbesluit.
• Vliegend risico: de hoofdaannemer is verantwoordelijk voor de veiligheid op de bouwplaats. Een drone boven zwaar materieel, kranen of mensen geldt als risico.
• Afstemmen: vluchten boven een actief RWS-project stem je vooraf af met de omgevingsmanager; ze horen in het V&G-plan.

4. Natuur en dieren (Omgevingswet, Natura 2000)

• Grote wateren en uiterwaarden: veel rijkswateren, zoals de Waddenzee, het IJsselmeer, de Deltawateren en de uiterwaarden, zijn Natura 2000-gebied: natuur die in Europa sinds 2000 extra beschermd is.
• Niet verstoren: het opzettelijk verstoren van beschermde vogels en dieren is verboden.
• Roofvogeleffect: het silhouet en geluid van een drone geven rustende watervogels en zeehonden acute paniek. RWS toetst als natuurbeheerder of vluchten passen in de beheerplannen.

UAS-geozones

Vitale objecten van RWS, zoals de Maeslantkering of havenmondingen, kunnen door het ministerie van IenW en LVNL zijn aangewezen als UAS-geozone. Die staan op de GoDrone-kaart en de AERET-kaart (mijn favoriet), met vliegverboden, hoogtegrenzen of een meldplicht.

Checklist voor elke slimme vlucht

• Firmware en de FlySafe-database bijgewerkt.
• Kompas en visiesensoren kalibreren als de app erom vraagt.
• Genoeg licht en helder weer. Kijk op UAV Forecast.
• Verken de route eerst met de hand: dunne kabels ziet de drone niet.
• Zet de RTH-hoogte boven het hoogste obstakel (zie hieronder).
• Kies wat de drone doet bij een hindernis (zie hieronder).

Geavanceerde Return to Home (RTH)

• Optimale RTH volgt het terrein en ontwijkt obstakels om batterij te sparen.
• Vooraf ingestelde RTH stijgt eerst naar de hoogte die jij hebt ingesteld.

Instellen via ⋯ ▸ Veiligheid ▸ Geavanceerde RTH. Niet gebruiken bij nacht of dichte mist: het systeem vliegt dan in een rechte lijn terug.

APAS en Vision Assist

Sensoren rondom kiezen zelf tussen omzeilen of remmen bij een hindernis. Vision Assist toont in beeld pijlen met de richting en afstand van obstakels. Aanpassen via ⋯ ▸ Veiligheid ▸ Hindernisactie. Niet betrouwbaar bij weinig licht of boven vlak water of ijs.

1. FocusTrack

• ActiveTrack 360°: volgt een onderwerp automatisch, met bochten die je zelf tekent.
• Spotlight: de camera blijft op het onderwerp gericht terwijl jij zelf vliegt.
• Point of Interest (POI): een cirkel rond een onderwerp, met de camera erop vast.

Starten: vlieg op veilige hoogte, tik in beeld op het onderwerp of trek er een kader om, kies ActiveTrack, Spotlight of POI en tik op Start. Ideaal voor sport, rijdende voertuigen of een onthulling. Niet bij schemer, mist of snelheden boven 12 m/s: de drone verliest het onderwerp dan.

2. QuickShots

Filmbewegingen met één tik (Dronie, Rocket, Cirkel, Helix, Boemerang, Asteroid), na afloop automatisch tot een clipje gemonteerd. Cameraknop ▸ QuickShot ▸ patroon ▸ onderwerp ▸ Start. Mooi als snelle intro voor sociale media. Niet in smalle straten of bij Boemerang en Asteroid boven water: de drone vliegt dan hoog achteruit.

3. MasterShots

Tien tot vijftien camerabewegingen achter elkaar, met een montage die meteen klaar is in de DJI Fly-app. Kies MasterShots, kader het onderwerp, en de drone berekent zelf een route (dichtbij, landschap of portret). Niet in drukke parken: de baan is ruimer dan bij QuickShots.

4. Waypoints

Laat de drone een vaste route herhalen, met dezelfde hoogte, snelheid en camerahoek: handig voor timelapses of terugkerende inspecties. Tik op het waypoint-icoon, vlieg naar een punt en druk op +, of plan op de kaart. Stel per punt acties in, kies afremmen of omzeilen bij obstakels en druk op Start. Pas op voor lage takken en metalen hekken die het kompas storen.

5. Hyperlapse

Vrije vlucht, richting vast, cirkel of waypoints. Interval 2 tot 15 seconden, clips tot 30 seconden. Mooi bij zonsondergang, trekkende wolken of drukke pleinen. Niet bij wind boven 10 m/s.